Je kent dat gevoel. Je richt je telescoop op Jupiter en verwacht heldere, scherpe banden. In plaats daarvan zie je een vage klodder die lijkt te trillen. Het is niet de lens. Dit is geen oculair. Dit is lucht. Vooral de chaotische, turbulente laag tussen jou en de ster.
In de astronomie wordt dit fenomeen zien genoemd. Dit is de technische term voor beeldscherpte, maar het is eigenlijk slechts een maatstaf voor de mate waarin de atmosfeer van de aarde uw zicht belemmert.
Waarom is de lucht niet helder?
Beschouw de atmosfeer als een gigantische, onstabiele lens. Het is geen massief glas. Het is een gaslaag die met verschillende snelheden beweegt en een verschillende dichtheid en temperatuur heeft. Wanneer sterlicht dit mengsel binnendringt, beweegt het zich niet in een rechte lijn voort. Het zal verbogen, verstrooid en door elkaar gegooid worden.
Dit is dezelfde kracht die scintillatie veroorzaakt (scintillatie zichtbaar voor het blote oog). Maar er is een verschil. Het fonkelen vindt plaats in de atmosfeer erboven. De echte moordenaar voor telescopen is de turbulentie in de lagere atmosfeer nabij de aarde. Hier veroorzaken de hitte en windschering van de aarde de meest dramatische vervormingen.
De kosten van slecht zien
Wanneer het turbulentieniveau hoog is, beweegt de lichtstraal van een hemellichaam in een snelle, willekeurige dans.
Bij kleine telescopen kan dit ervoor zorgen dat het beeld gaat trillen. Het is lastig, maar je kunt vormen onderscheiden. Met een grotere telescoop? Dit is een ramp. Hoe groter het diafragma, hoe meer licht het opvangt, maar het laat ook meer atmosferische vervormingen binnen. In plaats van scherpe lichtpunten krijg je diffuse, dansende vlekken. Het potentieel van de telescoop gaat verloren omdat de lucht het licht niet op zijn plaats houdt.
De onscherpte meten
Astronomen raden gewoon niet hoe slecht het zicht is. Ze meten het. Zien wordt uitgedrukt in boogseconden. Eén boogseconde is gelijk aan 1/3.600 graden. Het klinkt abstract, maar het vertaalt zich direct in details.
- 1 boogseconde: Redelijk. Je kunt enkele details zien.
- 0,5 boogsec: Zeer goed. Dit is zeldzaam en waardevol.
De beste observatoriumlocaties op aarde – hoge, droge bergen ver van lichtvervuiling – kunnen een waarneming bereiken van tussen de 0,5 en 1 boogseconde. Waar anders? Je vecht elke nacht tegen de lucht.
Waarom dit ertoe doet
Je zou kunnen denken dat dit alleen maar hinderlijk is voor amateurastronomen. dat is het niet. Het definieert wat we echt kunnen leren over het universum. Als het zicht slecht is, leidt dit tot verlies van detail. Een ster die een enkel punt had moeten zijn, werd een niet te onderscheiden klodder. De kenmerken van de planeet verdwijnen.
Astronomen besteden miljoenen dollars aan het bouwen van telescopen om het universum te observeren. Maar als de atmosfeer boven hen wordt verstoord, zullen die miljoenen een verloren strijd tegen de natuurkunde voeren. Hoe scherper je ziet, hoe dieper je ziet. Hoe vager het is, hoe meer het zijn geheimen verbergt.
Dus de volgende keer dat je door een telescoop kijkt en het beeld wazig is, geef dan niet de schuld aan de apparatuur. Geef de lucht de schuld. Het is altijd in beweging. Het is nooit stil. En het is altijd kijken.