Nowe badanie przeprowadzone przez Rush University Medical Center sugeruje, że konsekwentna aktywność umysłowa przez całe życie – zwłaszcza obcowanie z językami i materiałami pisanymi – może znacząco zmniejszyć ryzyko zachorowania na chorobę Alzheimera. Badanie, w którym wzięło udział prawie 2000 uczestników przez średnio osiem lat, wykazało, że osoby, które wykazywały najwyższy poziom „wzbogacenia poznawczego”, miały 38% niższe ryzyko zachorowania na chorobę Alzheimera i 36% mniejsze ryzyko wystąpienia łagodnych zaburzeń poznawczych w porównaniu z tymi, którzy wykazywali najniższy poziom.
Siła pobudzonego umysłu
W badaniu podkreślono znaczenie utrzymywania aktywności intelektualnej nie tylko w starszym wieku, ale także od dzieciństwa. Naukowcy ocenili nawyki uczestników w wieku 12, 40 lat oraz w momencie badania, koncentrując się na takich czynnościach, jak czytanie, pisanie, odwiedzanie bibliotek, nauka języków i korzystanie ze słowników. Dane wykazały, że wysoki poziom wzbogacania się przez całe życie może opóźnić chorobę Alzheimera o pięć lat i łagodne zaburzenia poznawcze średnio o siedem lat.
Jest to ważne, ponieważ choroba Alzheimera stanowi narastający światowy kryzys zdrowotny i pilnie potrzebne są skuteczne środki zapobiegawcze. Badanie sugeruje, że pogorszenie funkcji poznawczych nie jest nieuniknione, ale może na nie wpływać wybór stylu życia. Analiza tkanki mózgowej zmarłych uczestników wykazała również, że wczesne wzbogacenie funkcji poznawczych może zapewnić pewną ochronę przed gromadzeniem się białek związanych z chorobą Alzheimera.
Niezależnie od statusu społeczno-ekonomicznego
Badacze kontrolowali status społeczno-ekonomiczny (SES), aby upewnić się, że korzyści nie wynikają po prostu z przywilejów lub dostępu do zasobów. Wyniki pokazują, że wzbogacanie funkcji poznawczych zapewnia niezależną korzyść, co oznacza, że ciągła aktywność umysłowa może mieć pozytywny wpływ niezależnie od pochodzenia. Chociaż efekt SES był umiarkowany, badanie podkreśla, że aktywne używanie mózgu ma większe znaczenie niż tylko umiejętność.
Ograniczenia i kolejne kroki
Badanie, choć wykazuje silną korelację, nie dowodzi bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego. Możliwe, że rolę odgrywają inne czynniki, takie jak sen, ćwiczenia lub genetyka. Ponadto badanie opierało się na samoopisach uczestników, które mogą być podatne na błędy pamięci.
Wyniki są jednak zgodne z wcześniejszymi badaniami, które wykazały, że utrzymywanie aktywności mózgu – czy to poprzez czytanie, rozwiązywanie zagadek, czy naukę – może pomóc w utrzymaniu zdrowia poznawczego. Jak zauważa neuropsycholog Andrea Zammit, badanie „inspiruje, sugerując, że ciągłe uczestnictwo w różnorodnych zajęciach stymulujących intelektualnie przez całe życie może mieć wpływ na funkcje poznawcze”.
Inwestowanie w publiczny dostęp do wzbogacających środowisk, takich jak biblioteki i programy wczesnej edukacji, może być skutecznym sposobem na zmniejszenie częstości występowania demencji. Wyniki sugerują, że trwająca całe życie miłość do nauki nie tylko przynosi osobistą satysfakcję, ale może również stanowić ważny środek chroniący przed pogorszeniem funkcji poznawczych.
