Łazik NASA Perseverance dokonał znaczącego odkrycia w kraterze Jezero: tysiące skał wybielonych i bogatych w kaolinit, minerał ilasty powstały w wyniku długotrwałego wystawienia na działanie wody. Odkrycie stanowi znaczący dowód na rosnące przekonanie, że Mars był kiedyś cieplejszy, bardziej wilgotny i prawdopodobnie nasiąknięty deszczem przez miliony lat.
Znaczenie kaolinitu
Kaolinit nie tworzy się szybko. Na Ziemi powstaje w wyniku powolnego wymywania pierwiastków ze skał przez tysiące lub miliony lat, zwykle w ciepłym, wilgotnym środowisku z częstymi opadami deszczu. Obecność takich bogatych w minerały skał na Marsie wskazuje na starożytny klimat, znacznie różniący się od zimnych i jałowych warunków obserwowanych obecnie.
„Całe życie wykorzystuje wodę” – wyjaśnia Adrian Broz, doktorant na Uniwersytecie Purdue i główny autor nowego badania. „Kiedy więc pomyślimy o tych skałach reprezentujących środowisko opadów, jest to naprawdę niesamowite, nadające się do zamieszkania miejsce, w którym życie mogłoby się rozwijać, gdyby kiedykolwiek istniało na Marsie”.
Krater Jezero: okno na przeszłość Marsa
Perseverance odkryło tysiące skał bogatych w kaolinit rozrzuconych po kraterze Jezero – suchym zagłębieniu w pobliżu równika Marsa, w którym wcześniej sądzono, że miliardy lat temu znajdowało się tam jezioro. Skały te mają różną wielkość, od kamyków po głazy, a wszystkie mają skład chemiczny podobny do ziemskich złóż kaolinitu.
Zdolność łazika do analizy tych materiałów bezpośrednio na powierzchni ma kluczowe znaczenie. Poprzednie obserwacje z orbity wskazywały na złoża kaolinitu, ale analiza poziomu gruntu przeprowadzona przez Perseverance dostarcza ostatecznych dowodów na ich powstawanie w wyniku wietrzenia wywołanego deszczem. Zespół porównał skały marsjańskie ze złożami kaolinitu w południowej Kalifornii i Republice Południowej Afryki, co dodatkowo potwierdza ten wniosek.
Tajemnica ich pochodzenia
Odkrycie rodzi kluczowe pytanie: skąd wzięły się te skały? Nie ma oczywistego pobliskiego źródła skał, co skłoniło naukowców do rozważenia dwóch głównych teorii. Skały mogły zostać przeniesione do krateru przez starożytne rzeki wpływające do Jezero lub mogły zostać tam wyrzucone przez uderzenia meteorytów.
„Wyraźnie rejestrują niesamowite wydarzenie wodne, ale skąd one się wzięły?” – pyta Bryony Horgan, profesor nauk planetarnych na Uniwersytecie Purdue. Naukowcy badają obecnie dane orbitalne zerodowanych formacji skalnych oddalonych o około 3,2 km oraz wzdłuż Neretva Vallis, starożytnego koryta rzeki zasilającej krater Jezero, w nadziei odkrycia pochodzenia skał.
Poszukiwanie odpowiedzi trwa, podczas gdy Perseverance bada krawędź krateru w poszukiwaniu wskazówek na temat przejścia Marsa z cieplejszego i bardziej wilgotnego świata do jego obecnego stanu. Zrozumienie, w jaki sposób planeta utraciła atmosferę i pole magnetyczne, pozostaje głównym celem misji.
Odkrycie to utwierdza pogląd, że Mars był kiedyś środowiskiem potencjalnie nadającym się do zamieszkania. Obecność skał bogatych w kaolinit stanowi namacalny zapis starożytnego okresu, kiedy deszcz mógł kształtować marsjański krajobraz, dostarczając kluczowych wskazówek na temat przeszłości planety i możliwości przeszłego życia.
