Nowo wyklute cykady po wyjściu z ziemi nie wędrują losowo w stronę drzew. Zamiast tego polegają na prostej, ale skutecznej strategii: podążaniu za cieniem. Niedawne badania opublikowane w The American Naturalist wykazały, że cykady okresowo wykorzystują ciemne punkty orientacyjne do lokalizowania pni drzew z niezwykłą dokładnością. To zachowanie, zwane scototaksją, jest znacznie częstsze w świecie owadów, niż wcześniej sądzono.
Cykl 17-letni i instynktowna nawigacja
Okresowe cykady, takie jak Ford XIII, spędzają do 17 lat pod ziemią, zanim wyklują się masowo. Kiedy wyłaniają się jako bezskrzydłe nimfy, nie wędrują bez celu; natychmiast kierują się w stronę najbliższego drzewa. Naukowcy zaobserwowali, że owady poruszały się prosto w kierunku pni drzew z minimalnymi odchyleniami, co sugeruje zaprogramowaną reakcję nawigacyjną. Jest to niezwykle istotne, ponieważ nimfy muszą wspinać się na drzewa, aby zakończyć swój rozwój i stać się skrzydlatymi osobnikami dorosłymi.
Potwierdzenie eksperymentalne: Blokowanie wzroku utrudnia nawigację
Aby potwierdzić, że ciemne sygnały kierują tym zachowaniem, badacze z Lake Forest College tymczasowo zablokowali złożone oczy i wrażliwe na światło narządy nowonarodzonych nimf. Nie potrafiąc odróżnić światła od cienia, owady wędrowały losowo i nie były w stanie dotrzeć do drzew.
Natomiast grupy kontrolne z odblokowanym wzrokiem szybko i celowo przemieszczały się w stronę najbliższych pni drzew. Dalsze testy wykazały, że nimfy w przeważającej mierze wybierały ciemniejsze powierzchnie zamiast jasnych, nawet jeśli miały prosty wybór. Z 32 przetestowanych nimf 28 przeczołgało się w stronę ciemniejszej opcji, potwierdzając, że scototaksja jest głównym mechanizmem nawigacji.
Scototaksja: powszechna strategia przetrwania
Ten instynkt nie jest charakterystyczny tylko dla cykad. Szkotaksję zaobserwowano u wielu owadów, w tym świerszczy, chrząszczy, mrówek, a nawet pszczół wodnych. Niedawne badania przeprowadzone na Uniwersytecie Stanowym Michigan wykazały, że pszczoły miodne uwięzione w wodzie płyną również do ciemniejszych obszarów, wykorzystując różnicę w jasności do odnalezienia suchego lądu. Powszechność tego zachowania sugeruje, że jest to podstawowa strategia przetrwania owadów w różnych środowiskach.
Dlaczego to ma znaczenie: wypełnianie luki w wiedzy
Chociaż entomolodzy obserwują to zachowanie polegające na poszukiwaniu ciemności od wielu lat, brakuje dowodów eksperymentalnych. Gene Kritzky, ekspert od cykad, przyznaje, że aż do teraz nigdy nie przyszło mu do głowy, aby formalnie zajmować się scototaksją. Nowe badanie wypełnia tę lukę, udowadniając, że podążanie za cieniem to świetny pomysł, gdy od tego zależy przetrwanie.
Badania pokazują, że nawet pozornie proste zachowania mogą być głęboko zakorzenione w zwierzęcych instynktach, zapewniając przetrwanie bez świadomego myślenia.
To odkrycie podkreśla siłę podstawowych instynktów w świecie przyrody. Scototaksja jest uderzającym przykładem tego, jak ewolucja kształtuje strategie przetrwania owadów, umożliwiając im skuteczną nawigację nawet w słabym świetle.
