Paleontolodzy napisali na nowo historię dinozaurów w Europie, potwierdzając, że rogate dinozaury – ceratopsy – były znacznie częstsze na kontynencie w okresie późnej kredy (około 100–66 milionów lat temu), niż wcześniej sądzono. Odkrycie rozwiązuje długotrwałą zagadkę dotyczącą zaginionych skamieniałości i ujawnia bardziej powiązany obraz migracji dinozaurów na półkuli północnej.
Tajemnica zaginionych ceratopsów
Przez dziesięciolecia skamieniałości ceratopsów (grupy obejmującej Triceratopsa i gatunki pokrewne) odnajdywano głównie w Azji i Ameryce Północnej, a w Europie odnajdywano jedynie rzadkie i kontrowersyjne szczątki. Ta nieobecność stworzyła lukę w zrozumieniu sposobu rozprzestrzeniania się tych dinozaurów: najbardziej logiczną drogą do Ameryki Północnej byłaby dla nich Europa, ale zapis kopalny tego nie potwierdzał.
Kluczem do rozwiązania tej zagadki było ponowne zbadanie istniejących skamieniałości, zwłaszcza Ajkaceratopsa z Węgier, opisanego po raz pierwszy w 2010 roku. Początkowe interpretacje były niejasne i niektórzy naukowcy sklasyfikowali go raczej jako dalekiego krewnego Iguanodona niż prawdziwego rogatego dinozaura.
Nowe dowody i reklasyfikacja
Korzystając z najnowocześniejszej tomografii komputerowej i szczegółowej analizy ewolucyjnej, badacze pod kierunkiem profesor Suzanne Maidment z Muzeum Historii Naturalnej w Londynie i Uniwersytetu w Birmingham w końcu zidentyfikowali Ajkaceratopsa jako ceratopsa. Jeszcze bardziej zaskakujące było odkrycie, że inne gatunki dinozaurów, wcześniej sklasyfikowane jako rabdodonty (rodzaj ornitopoda), były w rzeczywistości błędnie zidentyfikowanymi ceratopsami.
„Kiedy masz tylko małe części szkieletu, ustalenie, która jest która, może być dość trudne” – wyjaśnia profesor Maidment. Wspólne cechy ceratopsów i innych roślinożernych dinozaurów utrudniały identyfikację, co doprowadziło do dziesięcioleci błędnej klasyfikacji.
Konsekwencje migracji dinozaurów
Potwierdzenie występowania ceratopsów w Europie wypełnia krytyczną lukę w zrozumieniu sposobu, w jaki te dinozaury przemieszczały się między kontynentami. Badanie sugeruje, że w okresie kredy Europa służyła jako pomost lądowy między Azją a Ameryką Północną, umożliwiając dinozaurom „przeskakiwanie” z wyspy na wyspę po fragmentarycznym lądzie w basenie środkowoeuropejskim.
Naukowcy zauważają, że dinozaury potrafiły przekraczać zbiorniki wodne, czego dowodem jest odkrycie skamieniałości takich jak allozaur po obu stronach rodzącego się Oceanu Atlantyckiego. Sugeruje to, że w przypadku niektórych gatunków nawet stosunkowo krótkie odległości między wyspami były do pokonania.
Kwestionowanie istniejących założeń
Odkrycie to zmusza paleontologów do ponownego rozważenia wcześniejszych poglądów na temat starożytnych ekosystemów w Europie. Obecność ceratopsów wskazuje na bardziej złożony i wzajemnie powiązany świat dinozaurów, niż wcześniej sądzono, a rogate dinozaury ukrywały się na widoku przez dziesięciolecia w wyniku błędnych klasyfikacji.
Badanie podkreśla znaczenie ponownej analizy istniejących materiałów kopalnych przy użyciu nowoczesnych technik, ponieważ nawet niekompletne próbki mogą okazać się kluczem do przepisania historii ewolucji. Wyniki opublikowano w czasopiśmie Nature i stanowią one znaczącą zmianę w naszym rozumieniu wzorców rozmieszczenia i migracji dinozaurów.
