Marie Curie was niet alleen een wetenschapper. Ze was een natuurkracht in elke zin van het woord.
Ze werd in 1867 als Maria Skłodowska in Warschau geboren en groeide op in een Pools gezin onder Russische heerschappij. Het leven was moeilijk. Maar haar geest was scherper dan ooit. In 1891 verhuisde ze naar Parijs om aan de Sorbonne te studeren. Deze beslissing veranderde alles.
Parijs was het centrum van de wetenschap. En toen gebeurde er iets nieuws. Henri Becquerel had zojuist radioactiviteit in uranium ontdekt. Het was vreemd. Het was mystiek. Curie wilde weten of andere elementen het ook deden.
Ze heeft thorium getest. Het gloeide van de straling. Ze was met iets groots bezig.
De ontdekking die de natuurkunde herschreef
In 1895 trouwde ze met Pierre Curie. Hij was een natuurkundige. Ze waren partners in het leven en in het laboratorium.
Ze werkten met pekblende, een mineraal dat nog radioactiever was dan uranium. Het had geen enkele zin. Als uranium de bron was, zou het erts zwakker moeten zijn. Maar het was sterker.
Daarom groeven ze dieper.
Ze isoleerden twee nieuwe elementen uit de rots. Eén ervan was polonium. Ze vernoemde het naar zijn geboorteland Polen, dat als onafhankelijk land nog niet op de kaart stond. De andere was radium. Het gloeide blauw in het donker. Het was krachtig.
Ook brachten ze de soorten straling in kaart. Alfa, bèta, gamma. Ze noemden ze. Zij hebben ze gedefinieerd.
Het woord ‘radioactiviteit’ kwam uit haar pen. Zij heeft het bedacht.
In 1903 merkte het Nobelcomité dit op. Pierre, Marie en Henri Becquerel deelden de Nobelprijs voor de natuurkunde. Marie was de eerste vrouw die een Nobelprijs won. Het was een doorbraak. Maar dat was niet het einde.
Tragedie en triomf
Pierre stierf in 1906. Hij werd aangereden door een paardenkoets in een regenachtige straat in Parijs. Het was plotseling. Het was wreed.
Marie stopte niet. Ze heeft zijn baan overgenomen. Ze was de eerste vrouw die les gaf aan de Sorbonne. De lezingen waren vol. Mensen kwamen de weduwe van het genie ontmoeten. Ze bleven voor de wetenschap.
Ze bleef werken aan radium. Ze wilde het in zijn pure vorm isoleren. Het was vervelend. Het was gevaarlijk. Ze verwerkte tonnen erts.
In 1911 won ze opnieuw een Nobelprijs. Deze keer ging het over scheikunde. Zij was de eerste persoon die twee Nobelprijzen won. Niemand had het eerder gedaan. Sindsdien heeft niemand deze bijzondere dubbele discipline kunnen verwezenlijken.
Kosten van ontdekking
Ze heeft niet alleen straling bestudeerd. Ze woonde erin.
Niemand wist toen dat het gevaarlijk was. Ze behandelden de radiumbuizen als speelgoed. Ze had reageerbuisjes in zijn zakken. Ze heeft met hen geslapen. Het leek magisch. Het was eigenlijk fataal.
Haar lichaam ging kapot. Ze ontwikkelde leukemie. Het was langzaam. Het was pijnlijk. Zij stierf in 1934 nabij Sallanches, Frankrijk. De oorzaak was duidelijk: langdurige blootstelling aan radioactiviteit.
Haar notitieboekjes zijn nog steeds radioactief. Je kunt ze niet zomaar lezen. Je moet beschermende uitrusting dragen. Het zijn artefacten uit een gevaarlijk tijdperk.


















