Jak Marie Curie zmieniła naukę i zdobyła dwie Nagrody Nobla

0
18

Maria Curie była nie tylko naukowcem. Była siłą natury w każdym tego słowa znaczeniu.

Urodziła się jako Maria Skłodowska w Warszawie w 1867 roku i dorastała w polskiej rodzinie pod zaborem rosyjskim. Życie było trudne. Ale jej umysł był tak bystry jak zawsze. W 1891 wyjechała do Paryża, gdzie studiowała na Sorbonie. Ta decyzja zmieniła wszystko.

Paryż był ośrodkiem nauki. A potem wydarzyło się coś nowego. Henri Becquerel właśnie odkrył radioaktywność uranu. To było dziwne. To było mistyczne. Curie chciała wiedzieć, czy inne elementy zrobiły to samo.

Zbadała tor. Świeciło promieniowaniem. Poczuła coś wielkiego.

Odkrycie, które przepisało fizykę na nowo

W 1895 roku wyszła za mąż za Piotra Curie. Był fizykiem. Byli partnerami w życiu i w laboratorium.

Pracowali z mieszanką uranu, minerałem, który był jeszcze bardziej radioaktywny niż uran. To nie miało sensu. Jeżeli źródłem był uran, ruda powinna być słabsza. Ale ona była silniejsza.

Kopali więc głębiej.

Wyizolowali ze skały dwa nowe pierwiastki. Jednym z nich był polon. Nadała mu imię na cześć ojczyzny, Polski, która nie była jeszcze na mapie jako niepodległe państwo. Drugim był rad. W ciemności świeciła na niebiesko. Był potężny.

Sklasyfikowali także rodzaje promieniowania. Alfa, beta, gamma. Nadali im imiona. Zidentyfikowali ich.

Słowo „radioaktywność” wyszło spod jej pióra. Ona to wymyśliła.

W 1903 roku zauważył to Komitet Noblowski. Pierre, Marie i Henri Becquerel podzielili się Nagrodą Nobla w dziedzinie fizyki. Maria została pierwszą kobietą, która otrzymała Nagrodę Nobla. To był przełom. Ale to nie był koniec.

Tragedia i triumf

Pierre zmarł w 1906 roku. Na deszczowej paryskiej ulicy został potrącony przez powóz konny. To było nagłe. To było okrutne.

Maria nie przestawała. Przejęła jego stanowisko. Została pierwszą kobietą wykładającą na Sorbonie. Na wykładach było tłoczno. Ludzie przychodzili zobaczyć wdowę po geniuszu. Zostali ze względu na naukę.

Kontynuowała pracę z radem. Chciała podkreślić to w najczystszej postaci. To było wyczerpujące. To było niebezpieczne. Przerobiła tony rudy.

W 1911 roku otrzymała kolejną Nagrodę Nobla. Tym razem z chemii. Stała się pierwszą osobą, która otrzymała dwie Nagrody Nobla. Nikt tego wcześniej nie zrobił. Od tego czasu nikomu nie udało się osiągnąć tak szczególnego podwójnego uznania w różnych dyscyplinach.

Cena otwarcia

Nie tylko studiowała promieniowanie. Mieszkała w nim.

Wtedy jeszcze nikt nie wiedział, że jest to niebezpieczne. Traktowali lampy radowe jak zabawki. W kieszeniach nosiła probówki. Spała z nimi. Wydawało się to magiczne. W rzeczywistości było to śmiertelne.

Jej ciało się rozpadało. Zachorowała na białaczkę. To było powolne. To było bolesne. Zmarła w 1934 roku niedaleko Sallanches we Francji. Powód był jasny: długotrwałe narażenie na radioaktywność.

Jej notesy do dziś pozostają radioaktywne. Nie można ich po prostu przeczytać. Należy używać sprzętu ochronnego. To artefakty niebezpiecznej epoki.

Gwiazda