On naprawdę istnieje.
Zaledwie 330 lat świetlnych stąd, w chaotycznym sektorze konstelacji Delfina, leży niepozorna gwiazda standardowej klasy widmowej G. Ale nie jest sama. Wokół niej krążą dwie masywne planety, a teraz jedna z nich jest w centrum szczególnej uwagi astronomów. Nazywa się TOI-199b.
Wyobraź sobie Saturna, tylko cieplejszego.
To nie jest zamarznięty, skalisty świat dryfujący w ciemnościach ani gorące piekielne dziury w pobliżu gwiazdy. Planeta znajduje się w komfortowej, umiarkowanej strefie. Otrzymuje 2,5 razy więcej promieniowania niż Ziemia, co odpowiada temperaturze około 174°F (około 79°C). Dla gazowego giganta to bardziej gorąca kąpiel niż nieznośny upał. Pełny obrót wokół gwiazdy trwa 105 dni.
TOI-199b ma masę około 0,17 masy Jowisza i rozmiar 0,81. Jest to puszysta kula bogata w wodór.
„TOI-199b to jedno z najlepszych miejsc do badania atmosfery” – powiedział Renyu Hu z Pennsylvania State University.
Naukowcy potrzebowali dowodu. Teorie są dobre, ale dane są najważniejsze.
Korzystając ze spektromagrografu bliskiej podczerwieni (NIROSpec) na Kosmicznym Teleskopie Jamesa Webba, astronomowie zaobserwowali, w jaki sposób światło gwiazdy przechodzi przez atmosferę planety podczas tranzytu. Jest to klasyczna metoda – spektroskopia tranzytowa. Kiedy cząsteczki pochłaniają światło o określonej długości fali, pozostawiają swój własny, niepowtarzalny odcisk palca.
Znaleziono ten odcisk. To jest metan.
„Widzieliśmy, jak atmosfera pochłania linie widmowe charakterystyczne dla metanu” – powiedział Aaron Bello-Arufe.
Modele przewidywały, że umiarkowanie gorące gazowe giganty powinny zatrzymywać metan w atmosferze. Webb potwierdził te przewidywania. Teoria zadziałała. To miłe, nawet jeśli spodziewano się wyniku.
Ale metan nie był jedynym znaleziskiem. Dane wskazywały na obecność amoniaku i dwutlenku węgla. Na razie są to jedynie wskazówki, a nie pełny inwentarz środków chemicznych.
„Potrzebujemy więcej obserwacji, aby zrównoważyć równowagę gazów” – dodał Hu.
Dlaczego jest to konieczne? Po co badać kulę gazu oddaloną o pół miliona mil?
Ponieważ zrozumienie, jak powstają takie atmosfery, może pomóc nam zrozumieć pochodzenie naszej własnej atmosfery. Albo dlaczego wyszło tak, a nie inaczej. To udoskonala modele i testuje nasze zrozumienie ewolucji planet.
„Możemy teraz poświęcić więcej czasu na badanie tych obiektów, aby zrozumieć, czy TOI-199b ma „parę”, czy jest singletonem” – stwierdził zespół.
Wyniki opublikowano w Astronomical Journal 20 maja. Praca Aarona Bello-Arufe i jego współpracowników została opublikowana w 2026 roku.
To dopiero początek. Webb kontynuuje swoje obserwacje.
