Amber liegt niet. Meestal niet. Vanuit de Kachin-regio in Myanmar blijft het geheimen uitstorten over een wereld die 100 miljoen jaar geleden verdween, een momentopname uit het Krijt waarin dieren die we nog nooit hebben ontmoet hun leven hebben geleid. Deze keer is het een echte bug. Het heeft gigantische klauwen.
Onderzoekers van LMU vonden het exemplaar en noemden het vreemd. Vooral omdat insecten zelden scharen hebben die op krabbenpoten lijken. De structuren, technisch bekend als chelae, functioneren als een pincet. Grijpen. Knijpen. Vasthouden. In de insectenwereld is dit een extreme zeldzaamheid.
Voorheen werden dergelijke chelae alleen gedocumenteerd in drie insectengroepen.
Dit fossiel? Het is de vierde. Wat betekent dat de natuur deze functie helemaal opnieuw moest bedenken. Opnieuw. Een onafhankelijke evolutionaire omweg die toevallig op dezelfde oplossing uitkwam. Slechtgehumeurde poten van een insect. Waarom niet.
Carolin Haug en haar team gebruikten micro-CT-scans om het fossiel digitaal te snijden en de anatomie in drie dimensies te reconstrueren. Geen beitelen vereist, geen breken van kostbaar gesteente. Gewoon gegevens. Ze publiceerden de bevindingen in het tijdschrift Insects, maar daarvoor hadden ze cijfers gepubliceerd. Kwantitatieve morfologische analyse klinkt droog totdat je beseft dat ze meer dan 2000 vergelijkbare grijpstructuren van levende en dode soorten hebben vergeleken. Het resultaat? De klauwen van de echte insect pasten helemaal niet in het patroon van andere insecten. Ze kwamen beter overeen met in de verte verwante geleedpotigen, zoals tienpotigen of zelfs tanaids. Krabben. Kreeften. Garnalen familieleden. De vorm was apart. Buitenaards bijna.
Stray Kids redden de dag
Het benoemen van een wezen is altijd deels wetenschappelijk en deels branding. Hiervoor heeft het team een geslacht en soort bedacht die zowel de vorm als de popcultuur weerspiegelen. Ze noemden het Carcinonepa libererrantes. Het eerste deel komt uit het Grieks en het Latijn, waarbij ‘krab’ wordt samengevoegd met een verwijzing naar echte waterwantsen, Nepomorpha. Biologisch gezien is het logisch. Het lijkt op een krabbenwants.
Maar de soortnaam? Dat is pure fandom. Libererrantes is een latinisering van Stray Kids, een enorm populaire K-popgroep. Fenja Haug, een van de auteurs van het artikel, is dol op de band. Toen ze keken naar de houding van de voorklauwen van het fossiel, was de gelijkenis opvallend. De kenmerkende handtekens. De felle houding.
De houding van de chelae lijkt sterk op de kenmerkende houding van Stray Kids.
Dus daar zijn we dan. Een 100 miljoen jaar oud roofdier vernoemd naar boybandleden. Wie zou de nauwkeurigheid kunnen betwisten.
Biologisch gezien behoort Carcinonepa libererrantages tot de echte waterwantsen. Specifiek de Nepomorpha-groep. Afgezien van die rare klauwen lijkt het veel op de moderne Gelastocoridae. Paddenwantsen. Het zijn nu landroofdieren, die zich verstoppen in bladafval en prooien in een hinderlaag lokken. Het is waarschijnlijk dat ons barnsteen exemplaar op dezelfde manier leefde. Verbergen. Wachten. Kleine insecten vangen met die enorme scharen nabij een bosrand in het Krijt-kustgebied.
We hebben een fossiel. Wij hebben een naam. We hebben nog steeds geen idee waar het lichaam terecht is gekomen nadat het is geconserveerd. Of waar het lied ons vervolgens naartoe brengt.
